بهداشت پوست
بهداشت پوست نوجوانان
در دوران بلوغ به علت تغييرات هورموني و ترشح هورمونهاي جنسي ، پياز مو ، غدد عرق اكرين و اپوكرين در محلهاي ويژه اي از بدن رشد بيشتري كرده و فعالتر مي شوند . فوليكولهاي مو در روي صورت مردان و... فعالتر و انتهاي موها زبرتر مي شوند .غدد چربي در روي صورت ، سينه و قسمت بالاي پشت فعال مي شوند و  دانه هاي غرور جواني ممكن است بروز كند.يكي از تغييرات چشمگير ديگر كه در دوره نوجواني در پوست بروز مي كند ، ظاهر شدن تعدادي خالهاي رنگدانه است كه معمولترين آنها كك و مك است كه به علت عدم انتشار يكنواخت ملانين در سطح پوست و تجمع آن در نقاط ويژه اي تظاهر مي كنند . به طور متوسط ، نوجوانان سفيد پوست ممكن است 20-15 عدد از اين خال ها روي بدنشان پيدا شود و معمولاً بعد از دوره نوجواني ديگر خال جديدي ظاهر نمي شود . كك و مك كه دانه هاي كوچك قهوه اي رنگي هستند ، معمولا  در نواحي كه در برابر اشعه آفتاب قرار مي گيرند ظاهر مي شوند .يكي ديگر از مشكلات پوستي كه در دوره نوجواني بروز مي كند ،جوشهاي غرور  است كه 90 درصد پسرها و 80 درصد دخترها را مبتلا مي سازد  . بروز جوشهاي غرور جواني به علت فعاليت شديد غدد چربي است كه به وسيله هورمون اندروژن  تحريك مي شوند . اين جوشها ابتدا به صورت نقطه سفيد رنگي هستند كه به علت خشك شدن چربي مترشحه در مجاري غدد چربي پوست ايجاد مي شوند . پس از مدتي در اثر فشار مواد كراتيني مجاري باز شده و مواد داخل آن ، در اثر اكسيداسيون سياهرنگ شده و چنانچه شرايط براي توسعه آنها مناسب باشد به صورت پابول  پوستول  و بالاخره در اثر عوامل ميكروبي به صورت جوش برجسته التهابي  خودنمايي مي كند . محل معمولي اين جوشها بيشتر در صورت است . ولي در قسمت بالاي فقسه سينه ، پشت شانه ها و روي شانه ها هم بروز مي كنند .

غير از تغييرات هورموني عوامل ديگر مانند اضطراب عوامل شيميايي ( فنوباربيتال ، ايزونيازيد و فني توئين ) ممكن است سبب بروز جوشها و تشديد آنها شوند . نوجواناني كه دچار جوشهاي غرور مي شوند معمولاً پوست و موي آنها چرب است .

براي پيشگيري از عفوني شدن اين جوشها ، بهترين روش رعايت اصول بهداشتي است : مانند استحمام روزانه و شستشوي پوست صورت با آب گرم و صابون ( به خصوص شبها قبل از خواب ) ، محافظت پوست از باد ،آفتاب ، گرد و خاك و ... اگر چه توصيه مي شود كه رژيم غذايي در بهبود اين جوشها نقش دارد، ولي محدوديت غذايي توصيه نمي شود بلكه بهتر است به نوجوانان آموزش داده شود كه خود دقت كنند و متوجه شوند كه چه غدايي سبب ازدياد جوشها مي شود تا از خوردن آنها پرهيز كنند .

مصرف مايعات فراوان ، ميوه ها ، سبزي ها در پيشگيري از بروز جوشهاي غرور و يا تشديد آنها موثر است  . خارج كردن چربي درون دانه ها با دستهاي تميز و گاز ضد عفوني توام با فشاري نرم و آرام پيشنهاد مي شود . وسايل استحمام ، حوله صورت ، تيغ يا ماشين ريش تراش بايد ويژه و شخصي باشد . لباس زير هر روز تعويض ، شسته و اتوكشي شود . از دست زدن و بازي كردن با جوشها مطلقاً خودداري شود . ورزش كردن ، تفريح در هواي پاك و تميز ، استراحت كردن به اندازه كافي در پيشگيري از بروز جوشهاي غرور موثر است . پرهيز از سيگار كشيدن در سلامت پوست و حفظ زيبايي و درخشندگي پوست صورت نقش اساسي دارند . پايبند بودن به دين و خداي بزرگ ، به انسان، شكيبايي و اعتماد به نفس مي دهد كه از عصبانيت و نگراني ها و فشارهاي رواني كه عاملي براي بروز جوشهاي غرور هستند ، جلوگيري مي كند . چنانچه جوشهاي غرور به حالت التهابي بروز كنند ، ممكن است درمان با آنتي بيوتيك ( تتراسايكلين ) به صورت دوره اي ، كورتيكواستروئيد ، تزريق در ضايعه ها ، جراحي هاي كوچك لازم باشد .

بهداشت پوست بزرگسالان :

بعضي از تغييرات پوستي مانند پيدا شدن لكه هاي قهوه اي كه در بزرگسالان اتفاق مي افتد موقتي و زودگذر است در صورت كه به علت بارداري و خوردن قرصهاي ضد بارداري ، يا در اثر اشكال و تغيير در ترشح هورمون هاست كه در ساختار پوست ، تغييراتي ايجاد مي كنند . اين لكه ها بعد از زايمان ، با قطع قرصهاي ضد بارداري و يا درمان اختلال ترشح هورمونها ناپديد مي شوند . در اين سن كم كم علايم چروكيدگي پوست خودنمايي مي كند ، بهضي از مشخصات مردانه در زنها بروز مي كند مانند پيدا شدن موهاي بلند و پراكنده در ناحيه چانه و زير چانه ، همچنين بروز ميخچه در انگشتان پا در اين سن بيشتر به چشم مي خورد .

براي پيشگيري از اين عوارض پوستي توجه به رعايت اصول بهداشتي داراي اهميت خاصي دارد . مانند استحمام روزانه، توجه به رژيم غذايي صحيح و مناسب سن ، اجتناب از پوشيدن لباسهائي با الياف مصنوعي ، پيشگيري از خستگي جسمي و روحي ، پرداختن به ورزش و تفريح در هواي پاك و دور از آلودگي هاي شهر و اجتناب ازپوشيدن كفش هاي تنگ و نوك باريك . افراد بزرگسال بايد در هنگام حمام كردن ، پوست بدن خود را مورد بررسي قرار دهند و چنانچه تغييرات غير طبيعي در آن مشاهده كردند هر چه زودتر با پزشك مشورت كنند تا از بروز هر اتفاق ناگواري پيشگيري شود . عمده ترين صدمات پوستي كه از سن جواني تا بزرگسالي ممكن است بروز كند ، التهاب پوست به علت مصرف مواد آرايشي است كه يكي از رايج ترين آنها التهاب لب ها است؛ مواد رنگي روژلب داراي ائوزين است كه لبها را نسبت به نور خورشيد حساس كرده و در نتيجه متورم و ملتهب مي كند .

لذا بهتر است خانم ها از ماليدن روژلب و به كار بردن مواد آرايشي خودداري كنند و يا قبل از به كار بردن روژلب ائوزين دار ، از يك كرم محافظ براي ماليدن روي لبها استفاده كنند .